|
|
|
|
||||
|
|
|
|
||||
|
|
Kent-Koop
|
|
||||
|
|
Ankara'nın
başkent olmasından sonra uygulanan ilk proje 1928 yılında 4.5 milyon m2'lik
bir alanda hazırlanan Yenişehir Projesi'dir. Yenişehir Projesi'nde, Ankara
çanağı içinde yaşayacak nüfus en fazla 700.000 kişi olarak saptanmıştır.
İkinci
proje olarak, 1934yılında oluşturulan
Türkiye'nin ilk konut kooperatifi ve ilk toplu konut girişimi olan Bahçeli
Evler Konut Kooperatifi ’ ni ve bu girişimi başlatan Nusret
N. Uzgören ‘ i de anımsamak gerekmektedir. 321.650 m2'lik bir alanda
uygulanan projenin imar planı ve mimari projeleri de Jansen tarafından
yapılmıştır. Üçüncü
proje ise 1948 yılında yaklaşık 1.0 milyon m2'lik bir alan için hazırlanan
Yenimahalle projesidir. Daha
sonraki yıllarda Ankara'ya yoğun göçler olmuş, ancak Batıkent İmar Planının
hazırlandığı 1979 yılına kadar bu gelişmelere yanıt verecek yeni yerleşme
projeleri hazırlanamamıştır. Toplumun orta ve alt gelir gruplarını sağlıklı
bir çevrede konut sahibi edindirmeyi amaçlayan Batıkent Projesi'nin hazırlıkları
1974 yılında başlatılmıştır. Bu tarihte, Ankara Nazım Planı Bürosunun kentin
batı koridoru doğrultusunda geliştirilmesine ilişkin görüşünü de dikkate
alan Ankara Belediyesi çalışmalarını bu yöne kanalize etmiştir. Kamulaştırma
çalışmaları 1978 yılında tamamlanmış, 1979 yılında Batıkent İmar Planı
onaylanmıştır. Ankara Belediyesi daha önce uygulanan Yenişehir ve Yenimahalle
Projelerinde olduğu gibi altyapıyı bir kamu görevi olarak kendisi üstlenip
arsayı, tip konut projeleri vererek ya da vermeyerek bireylere dağıtabilirdi.
Ancak belediye geçmiş uygulamaları yinelememiş yeni bir yaklaşım benimsemiştir.
Bu amaçla Belediye, önce Ankara'daki sendikaları, dernekleri, odaları bir
araya getirerek bir tartışma platformu hazırlamıştır. Bu platformda yeni
bir model arayışı benimsenmiş ve sonuç olarak bir kooperatifler birlliği
ile Ankara Belediyesinin işbirliğine dayalı bir modelle Batıkent Projesinin
hayata geçirilmesi kararlaştırılmıştır. Bu bağlamda Kent-Koop'un kurulması
fikri benimsenmiştir. Kent-Koop
( Batıkent Konut Üretim Yapı Kooperatifleri Birliği)17
Ekim 1979 tarihinde 13 kurucu ortağın bir araya gelmesiyle Batıkent Projesini
gerçekleştirmek üzere kurulmuştur. Kent-Koop'un kuruluşu Belediyenin öncülüğünde;
sendikalar, esnaf ve sanatkar kuruluşları, meslek odaları vb. grupların
katılımı ile olmuştur. Kent-Koop,
kuruluş ve gelişme süreci içinde üç önemli amacı gerçekleştirmeye çalışmıştır. -Konut
sorunu olan özellikle alt ve orta gelir grubu insanları bir proje bazında
örgütlemek ve herşeyi devletten beklemeden kendi sorunlarının çözümüne,
proje bazında demokratik ve katılımcı bir yolla sahip çıkmalarını sağlamak.(
Proje Demokrasisi ) -Kooperatifçilik hareketini yalnızca konut yapımı boyutu ile almayıp, sosyal ve ekonomik boyutları da içeren Kent Kooperatifçiliği hareketi olarak ele almak. -Proje
bazında, kamu kuruluşları özellikle yerel yönetim birimleri ve sivil örgütler
arasında işbirliği yaparak kaynakların etkin ve hızlı kullanımını sağlamak.(
Toplumsal İşbirliği ) Kent-Koop
tüm yetkili karar ve yürütme organları seçimle göreve gelen kooperatif
üyelerinden oluşan bir sivil toplum örgütüdür. Kent-Koop örgütünün en yetkili
organı olan Genel Kurul birliğe üye kooperatiflerin her birinin kendi genel
kurullarında seçilen üçer delegeden oluşmaktadır.Birlik
genel kurulu yılda bir kez toplanarak o yılın çalışma ve denetleme raporları
ile ertesi yılın programını ve bütçesini görüşür. Kent-Koop
ülkemizde kooperatifçilik ilkelerinin yaygınlaşması ve kooperatif birlikleri
arasındaki dayanışmanın arttırılması amacıyla,1988'deKentKooperatifleriMerkezBirliği'nin(
TÜRKKENT ) bu birlik ise 1992'de Türkiye Milli Kooperatifler Birliği'nin(
TÜRKİYE KOOP ) kurulmasına öncülük etmiştir. Kent-Koop
Batıkent modelini örnek alan; İstanbuldan Van'a kadar toplam 5.404 hektar
alan üzerinde 39 adet projeye katkıda
bulunmuştur. Ayrıca Kent-Koop 1987Dünya
Konut Yılı nedeniyle özellikle yerel yönetimlere örnek olabilecek 5
adet kentsel gelişim projesini bir dizi kentsel gelişim projesinitartışma
ve uygulamaya sokmuştur.Kent-Koop
önderliğinde hazırlanan kentsel gelişim projelerinin hepsi bir laboratuar
ortamında uygulamaya konmuş ve test edilmiştir. Bu süreç sonunda projelere
ilişkin elde edilen bulgular konuyla ilgili çevrelerin tartışmasına ve
kullanımına sunulmuştur.Bu projeler
ile kooperatifçiliğin yaşamın her alanında uygulanabilen bir model olduğu
ortaya konmaya çalışılmış ve kentsel yaşamı doğrudan etkileyen çalışmalar
yapılmıştır. Kent-Koop
tarafından Batıkent, Yenibatı, Bağlum, Balıkuyumcu, Çamlıdere,Dikilitaş
ve Çağa olmak üzere 7 bölgede konut projesi; Batıkent ve Yenikent
olmak üzere 2 bölgede de toplu işyeri projeleri için örgütleme ve inşaat
çalışmaları yapılmıştır. Bu amaçla Kent-Koop ' a ortak olan kooperatif
sayısı başından bu yana 246'ya, bunların bireysel ortaklarının toplamı
da 35.064'e ulaşmıştır. Bu
kooperatiflerden, 22'si arsa tahsis edilmeden Kent-Koop' tan ayrılmış,
193' üne konut, 20 ' sine de işyeri arsası tahsis edilmiştir. Toplam 1.222
konutluk arsa tahsis edilen 11 kooperatif inşaatlarını tamamlamadan Kent-Koop'tan
ayrılmış, 122 konut kooperatifine ait 29.443 adet konut ile 19 toplu işyeri
kooperatifine ait 765 adet işyeri inşaatı tamamlanarak sahiplerine teslim
edilmiştir. Halen
24 kooperatife ait toplam 1.514 adet konutun inşaatı devam etmekte olup,
36 kooperatife ait 1.288 adet konut ile 1 kooperatife ait 147 adet işyeri
ise önümüzdeki günlerde inşaata başlayacaklardır. |
|
||||
|
|
|